توضیح مترجم: این مقاله در سال ۲۰۲۲ و دو سال پیش از دستیابی گوکش به عنوان قهرمانی جهان منتشر شده است.

استاد بزرگ ویشنو پراسانا درک بسیار عمیقی از شطرنج و ظرافت‌های آن دارد. او مربی بسیاری از برترین شطرنج‌بازان هند بوده است.
یکی از شاگردانی که او از سنین جوانی پرورش داده، استاد بزرگ گوکش است که در حال حاضر یکی از قوی‌ترین بازیکنان جوان در جهان {و قهرمان جهان} است.
ویشنو در گفتگو با استاد بزرگ آوتیک، نگاه عمیق خود به پیشرفت در شطرنج را بازگو کرد، ویژگی‌های نادیده‌ای را برشمرد که گوکشِ امروز را ساخته‌اند، به مانع اصلی بزرگسالان در ارتقای بازی اشاره کرد و از تجربه‌ای گفت که در جایگاه دستیار در یک سوپرتورنمنت، دیدگاهش را نسبت به شطرنج به کلی تغییر داد.
برای صرفه‌جویی در زمان شما، ما پرمحتواترین توصیه‌ها و داستان‌های جالب را در این مقاله استخراج کرده‌ایم. و در پایان آن، می‌توانید مصاحبه کامل را تماشا کنید.
لذت ببرید!

در حالی که شاگرد او در ۱۲ سالگی استاد بزرگ شد، ویشنو شروع بسیار متفاوتی داشت.
«مادرم بود که وقتی حدوداً ۱۲ ساله بودم من را با شطرنج آشنا کرد. من کریکت زیاد بازی می‌کردم اما ما به بخش دیگری از چنای نقل مکان کردیم، و بعد از آن شروع به بازی شطرنج کردم. آن زمان شرایط متفاوت بود. در آن زمان هیچ استاد بزرگ ۱۲ ساله‌ای وجود نداشت.»
اما اسطوره‌ای وجود داشت که او نیز از همان شهر آمده بود.
 

«ویسواناتان آناند در سال ۲۰۰۰ جام جهانی را برده بود. من واقعاً نمی‌دانستم چه اتفاقی دارد می‌افتد. اما آن پیروزی الهام‌بخش مادرم شد. او تصمیم گرفت - پرداختن به شطرنج مسیر خوبی است.»
«او (آناند) برای دهه‌های متمادی منبع اصلی الهام برای هندی‌ها بوده است. من بعد از اینکه استاد بزرگ شدم با او ملاقات کردم، و احترامم برای او بعد از آن بسیار بیشتر شد. موضوع فقط این است که او با وجود تمام کارهایی که انجام داده چقدر ساده و بی‌ادعا است.»
 

«یادم می‌آید وقتی در ۱۷ سالگی وارد دانشگاه شدم، ریتینگ من چیزی حدود ۲۰۰۰ بود. و تا ۲۳ سالگی، یک استاد بزرگ شدم.»
بنابراین رویکرد او به این بازی چه بود؟
«من به شطرنج وسواس و کنجکاوی داشتم. در صورت عدم علاقه زیاد به شطرنج، بازی کردنِ آن بسیار سخت است. همچنین، من در آن زمان یک نوع سادگی خاص داشتم. مردم مدام به من می‌گفتند که دیر شروع کرده‌ام و از این قبیل حرف‌ها، اما هنگام تلاش برای تبدیل شدن به یک استاد بزرگ، هرگز به آن چیزها فکر نمی‌کردم.»
 

با این حال، بعد از کسب عنوان استاد بزرگی، مشخص نبود که او چگونه می‌تواند بیشتر پیشرفت کند.
«من چیزهای زیادی را امتحان کردم، اما هیچ‌کدام واقعاً برایم کارساز نبود. من دچار رکود شده بودم و باید به نوعی از خودم حمایت مالی می‌کردم.»
 

سوپرتورنمنتی که باعث شد ویشنو در مورد شطرنج تجدید نظر کند  

ماجرا از آنجا شروع شد که استاد بزرگ ادهیبان از ویشنو دعوت کرد تا دستیار او در تورنمنت ویک آن زی ۲۰۱۷ باشد.
«ما در کودکی مربی مشترکی به نام آقای ویسوسواران از چنای داشتیم. ما قبلاً با هم کار کرده بودیم و همچنین دوستان خوبی بودیم. به همین دلیل ادهیبان مرا دعوت کرد.»
انتخاب‌های شروع بازی ادهیبان در آن رویداد همه را شگفت‌زده کرد.
«وقتی با ادهیبان به ویک آن زی رفتم، در آنجا دستیار او بودم. من او را وادار کردم که گامبی شاه را در برابر وسلی سو، و دفاع اسکاندیناوی را در برابر مگنوس بازی کند.»
ادهیبان هر دو بازی خود را مساوی کرد. و جایگاه نهایی او در تورنمنت چیزهای زیادی برای فکر کردن به ویشنو داد.
 

سریکانت به ویشنو آموخت که چقدر مهم است انسان همواره ذهنیت یک مبتدی را حفظ کند و از به چالش کشیدن باورهای تثبیت‌شده‌اش نهراسد.
سه ماه پس از آشنایی با این راهنما، نوبت خود ویشنو بود تا مربیگری و هدایت یک استعداد جوان و آینده‌دار را بر عهده بگیرد.

«من در ژوئیه ۲۰۱۷ با گوکش ملاقات کردم.»

رویکرد گوکش به شطرنج

از همان ابتدا، مشخص بود که گوکش بازیکن سخت‌کوشی است.
«او نیازی به مراقبت همانند بچه‌ها ندارد. در صورت وجود مطلبی در یک کتاب، او آن کتاب را خواهد خواند. او خودش به تنهایی مقدار زیادی شطرنج می‌خواند و مطالعه می‌کند.»
آن‌ها با هم موارد زیادی را در شطرنج پوشش دادند. یکی از کارهایی که آن‌ها در تمرینات خود زیاد انجام دادند، تواناییِ گرفتن تصمیمات عملی بهتر بود.
«ما همیشه در حال بررسی بازی‌های همه هستیم اما فقط از دریچه تصمیم‌گیری. بیشتر شبیه این است که بیایید نگاه کنیم پتروسیان چگونه با وضعیت برخورد می‌کند، چگونه تصمیم می‌گیرد.»

پیشرفت واقعی در شطرنج چگونه اتفاق می‌افتد

نباید جای تعجب داشته باشد که گوکش زمان زیادی را صرف مطالعه شطرنج می‌کند.
«او زیاد بازی می‌کند، زیاد استراحت می‌کند و یک روز کاری معمولی برای او حدود ۱۰ ساعت است.»
اما ویشنو نظریه جالبی برای به اشتراک گذاشتن داشت.
«یک شطرنج‌باز زمانی پیشرفت می‌کند که در حال تمرین یا بازی نیست. او زمانی پیشرفت می‌کند که فقط در حال فکر کردن به بازی است. و گوکش در واقع این کار را زیاد انجام می‌دهد. حتی زمانی که او در حال تمرین نیست، همیشه در حال فکر کردن است – در بازی من چه می‌گذرد؟ حاصل تصمیم‌های من چیست؟ من فکر می‌کنم او این کار را خیلی بیشتر از هر کس دیگری انجام می‌دهد. این موضوع در واقع به او کمک کرده است.»
ویشنو حرف‌های بیشتری برای گفتن داشت.
«وقتی هیچ هدفی برای خود تعیین نکرده‌اید، چیزهای بسیار بیشتری یاد می‌گیرید. هنگام تمرین یا بازی، ذهن مدام درگیر یک هدف خاص و مشخص است؛ اما وقتی فارغ از نتیجه، صرفاً به خودِ شطرنج فکر می‌کنید، این اندیشیدن جنبه‌ای کاملاً انتزاعی به خود می‌گیرد و افکارتان را به مسیرهای جالب و غیرمنتظره‌ای می‌کشاند.»
این کاملاً شبیه به نحوه به دست آوردن قدرت عضلانی در بدن انسان است. در حالی که یک رژیم غذایی خوب و تمرین در باشگاه کمک می‌کند، بدن زمانی که انسان خواب است عضله می‌سازد و اتصالات عصبی جدیدی ایجاد می‌کند.

دشوارترین بخش برای بزرگسالانی که به دنبال پیشرفت در شطرنج هستند

ویشنو مشاهده جالب دیگری را به اشتراک گذاشت.
«بدون آن بخشِ تفکر، پیشرفت بسیار سخت است. به همین دلیل است که این دشوارترین بخش برای بزرگسالان است، حتی با وجود زمان اختصاص‌یافته برای تمرین. برای آن‌ها سخت است که زمانی را برای فکر کردن به شطرنج پیدا کنند.»

ویژگی دست‌کم‌گرفته‌شده که گوکش دارد، اما اکثر افراد ندارند

گوکش استعداد و اخلاق کاری داشت. اما یک ویژگی وجود دارد که بسیاری در رشد شطرنجیِ او اغلب آن را نادیده می‌گیرند.
«او اعتماد مطلق دارد. این ویژگی‌ای نیست که همه داشته باشند. او با اعتماد شروع می‌کند و در صورت عدم موفقیت، آن‌گاه دست به پرسشگری می‌زند. از همان ابتدا، او به دقت به حرف‌های من گوش می‌کرد.»
«چیزی که من از شاگرد انتظار دارم این است که کاملاً صادق باشد، ضعف نشان دهد و در برابر من آسیب‌پذیر باشد. بدون وجود چنین ارتباطی، آموزش دادن به کسی سخت است.»

چگونه دور ماندن از انجین شطرنج گوکش را قوی‌تر کرد

گوکش اعتماد کامل خود را به روش‌های مربیگری ویشنو معطوف کرد. یکی از چیزهایی که ویشنو پیشنهاد کرد، عدم استفاده از موتور شطرنج بود.
«این فقط یک آزمایش بود. به جز گوکش، هیچ‌کس قبل یا بعد از کووید آن را نپذیرفته است. مردم وقتی پیش من می‌آیند می‌دانند که من آن را توصیه می‌کنم، اما به هر حال نمی‌خواهند این کار را انجام دهند.»
این موضوع کمک فوق‌العاده‌ای به گوکش کرد.
«او خودآگاهیِ زیادی در خود ایجاد کرد - اینکه دقیقاً فرآیند فکری او چیست، چه وضعیتی را دوست دارد، چه وضعیتی را دوست ندارد. این یکی از نقاط قوت او است.»
«وقتی انجین شطرنج را خاموش می‌کنید، حس بهتری از بازی عملی به دست می‌آورید. تعداد وضعیت‌های بدی که گوکش نجات داده است، اینکه چگونه حریفش را تحریک می‌کند و همه این‌ها - لایه عمیق‌تری در آن وجود دارد. وقتی از انجین‌های شطرنج استفاده می‌کنید، این واقعاً واضح نیست.»
به عنوان یک بازیکن، ویشنو با مربی شطرنجی روبه‌رو شده بود که مخالف استفاده از انجین شطرنج بود.
«آقای ایوان سوکولوف بی‌رحمانه با انجین‌های شطرنج مبارزه می‌کرد. من به عنوان یک بازیکن، معتاد به انجین شطرنج بودم. بنابراین من با انجین شطرنج چک می‌کردم و او (سوکولوف) بی‌رحمانه از مغزش استفاده می‌کرد و سعی می‌کرد با ما مبارزه کند - بخش زیادی از بازی عملی، جزئی از تمرینات ایوان سوکولوف است. او درک می‌کند که چه چیزی در عمل کارایی دارد.»

چرا سؤالات از پاسخ‌ها مهم‌تر هستند

پس انجین شطرنج چگونه رشد یک نفر را محدود می‌کند؟ ویشنو نکته عمیقی برای به اشتراک گذاشتن داشت.
«من قبلاً با دوستم شوخی می‌کردم که فقط یک مشکل در شطرنج وجود دارد و آن این است که حرکت بعدی من چیست. در صورت دانستنِ آن، پس فکر کردن را متوقف کنید و حرکت را انجام دهید. در صورت ندانستن، این چیزی است که باید به آن فکر کنید - در صورت مطالعه این همه شطرنج برای سال‌های متمادی، چرا نمی‌توانم در اینجا حرکتی انجام دهم؟»
«در شطرنج، انجامِ حرکتی که وضعیت شما را برای مدت طولانی بدتر نکند، بسیار دشوار است. چرا این‌طور است؟ شما باید به چنین چیزهایی فکر کنید. وقتی انجین‌های شطرنج را خاموش می‌کنید، سؤالات بسیار بیشتری برای فکر کردن به دست می‌آورید.»
«سؤالات از پاسخ‌ها مهم‌تر هستند. انجین شطرنج به شما پاسخ‌ها را می‌دهد، اما سؤالات را به شما نمی‌دهد.»
«بنابراین به این معنا، وقتی فکر می‌کنید، بسیاری از جنبه‌های شطرنج انسانی و رفتار انسانی را بدون انجین شطرنج درک می‌کنید. بنابراین از این طریق، من فکر می‌کنم این نیز دلیل مهمی بود که من آن را توصیه کردم.»[/size]

«شما احتمالاً نباید تا ریتینگ ۲۲۰۰ از انجین‌های شطرنج استفاده کنید. من می‌گویم که در صورت ندانستنِ دلیلِ اشتباه بودنِ یک حرکت، استفاده از انجین شطرنج قطعاً مضر است.»

داشتن ذهنِ باز به عنوان یک مربی

در یکی از مصاحبه‌های قبلی، ویشنو به نکته جالبی اشاره کرد.
«باور من این است که شاگرد همیشه کمی باهوش‌تر است.»
او سپس لحظه‌ای را به اشتراک گذاشت که مجبور شد به شاگرد خود اعتماد کند و به عنوان یک مربی شطرنج، ذهن یک مبتدی را حفظ کند.
«گوکش (که در آن زمان استاد بین‌المللی بود) در حال بازی با استاد بزرگ بلاروسی، الکسی الکساندروف بود. او می‌خواست شاخه‌ای به این شکل بازی کند:



«ما فقط دو دقیقه برای صحبت کردن فرصت داشتیم، اما او در باورش بسیار مصمم بود. من فکر می‌کردم این کار کاملاً مضحک است. شما انجین شطرنج در اختیار ندارید؛ حریفتان یک بازیکن کلاسیک است که در تمام طول زندگی‌اش 1.e4 e5 بازی کرده و حالا می‌خواهید یک گامبی مشکوک را در برابر او پیاده کنید.»

«این حرکت کاملاً برخلاف باورهای من بود، اما در نهایت قبول کردم. بعد از آن، او بازی را کاملاً مقتدرانه برد؛ با این حال، در نهایت هر دو به این توافق رسیدیم که دیگر آن را تکرار نکنیم.»

«گاهی اوقات شاگرد شما باهوش‌تر عمل می‌کند و باورهای خودتان سدی در برابرتان می‌شوند.»

هنرِ فروتن ماندن

با اینکه صعود گوکش خارق‌العاده بوده است، اما پاهای او هنوز محکم روی زمین قرار دارد.
«هیچ دلیلی وجود ندارد که گوکش بعد از رسیدن به ریتینگ ۲۶۵۰، ۲۷۰۰ به من اعتماد کند. اما او هنوز هم پیش من می‌آید و به هر چیزی که می‌گویم اعتماد مطلق دارد.»
«بخش زیادی از فروتنیِ گوکش از تربیت او نشأت می‌گیرد. والدین او تأثیرات بسیار خوبی روی او داشته‌اند. بنابراین در این زمینه، من فکر می‌کنم ستایش‌ها به آن‌ها تعلق می‌گیرد.»

 «من مدام انسان‌هایی را به عنوان الگو به او نشان می‌دهم که به دستاوردهای فوق‌العاده‌ای در زندگی رسیده‌اند، و او می‌بیند که با وجود این همه موفقیت، چقدر متواضع‌اند. ما با هم صحبت می‌کنیم و می‌گوییم که هنوز هیچ کاری نکرده‌ایم؛ هنوز به هیچ دستاورد چشمگیری نرسیده‌ایم و راه درازی در پیش داریم.»

توصیه ویشنو به والدین شطرنجی

«توصیه من این است که به کودک اعتماد کنید، به مربی اعتماد کنید و ببینید که روند کار چگونه پیش می‌رود. شما باید به این فرآیند زمان بدهید زیرا پیشرفت در شطرنج زمان می‌برد.»
«مربیان زیادی می‌توانند وجود داشته باشند. شما باید مربی مناسب را برای فرزند خود پیدا کنید. زیرا باید یک رابطه شخصی بین کودک و مربی وجود داشته باشد.»
استفاده از انجین شطرنج به عنوان والدین نیز مؤثر نیست.
«من والدین زیادی را می‌بینم که می‌گویند ”انجین شطرنج این را پیشنهاد کرد، پس چرا تو آن کار را نکردی؟“، حتی وقتی ریتینگ کودک ۱۲۰۰ است. آن‌ها بر سر کودکان فریاد می‌زنند. در صورت بازیکن رقابتی نبودنِ والدین، آن‌ها نباید فرض کنند که شطرنج را می‌فهمند. نه انجین‌های شطرنج و نه کتاب‌ها یا دوره‌ها، بازی رقابتی را به شما یاد نمی‌دهند.»

۳ توصیه برای هر کسی که می‌خواهد شطرنج خود را بهبود بخشد

در اینجا مواردی که ویشنو به اشتراک گذاشت آورده شده است:

    ۱. ذهن یک مبتدی را حفظ کنید.

    ۲. به روش‌های خود کاملاً اعتماد کنید، اما به آن‌ها وابسته نباشید.

    ۳. در همه سطوح، باید واقع‌بین و بی‌طرف باشید.

برای کشف بیشتر در مورد افکار عمیق ویشنو و دیدگاه او در مورد پیشرفت در شطرنج، مصاحبه کامل را در زیر تماشا کنید.

دیدن لینک ها برای شما امکان پذیر نیست. لطفا ثبت نام کنید یا وارد حساب خود شوید تا بتوانید لینک ها را ببینید.



تاریخ انتشار مقاله ۱۸ اکتبر ۲۰۲۲

✍️ مترجم : محمد فتاحی

منبع: دیدن لینک ها برای شما امکان پذیر نیست. لطفا ثبت نام کنید یا وارد حساب خود شوید تا بتوانید لینک ها را ببینید.