هرگاه بخواهیم چیز جدیدی یاد بگیریم، چه در شطرنج و چه در هر جنبه دیگری از زندگی، سه گزینه اصلی پیش رو داریم:

    یادگیری از اولین منبعی که در دسترس داریم

    جست‌وجو در گوگل

    درخواست پیشنهاد از دیگران

گاهی اوقات ممکن است خوش‌شانس باشیم و متوجه شویم همان چیزی که در دست داریم، بهترین منبع ممکن برای یادگیری است، اما در اغلب موارد این‌گونه نیست.

هرچند گوگل می‌تواند ابزاری کارآمد برای یافتن سریع اطلاعات باشد، اما استفاده از آن برای پیداکردن بهترین وب‌سایت‌ها یا منابع آموزشی همیشه بهترین ایده نیست. چرا؟ چون گوگل یک ربات است، نه یک انسان!

برای مثال، اگر جست‌وجو کنیم «چگونه به یک استادبزرگ شطرنج تبدیل شویم»، گوگل نمی‌داند کدام مقالات واقعاً توسط یک استادبزرگ نوشته شده‌اند. درحالی‌که برای یک انسان کاملاً بدیهی است که فقط یک استادبزرگ می‌تواند چنین چیزی را آموزش دهد.

تنها کاری که گوگل انجام می‌دهد، مرتب‌کردن نتایج جست‌وجو بر اساس الگوریتم‌های پیچیده و سئو است؛ اینکه چه کسی بیشترین لینک‌ها، بیشترین کلمات کلیدی و مواردی از این دست را دارد.

به همین دلیل است که بهترین منابع یادگیری همیشه در صدر نتایج گوگل قرار نمی‌گیرند. درحالی‌که آن‌ها تمام تلاش خود را بر تولید بهترین محتوا متمرکز کرده‌اند، دیگران بیشتر روی جلب رضایت گوگل تمرکز کرده‌اند. به‌طور کلی، این مسئله استفاده از گوگل را برای تحقیق با هدف یادگیری دشوار می‌کند.

بنابراین گزینه سوم، یعنی درخواست پیشنهاد از دیگران باقی می‌ماند که اغلب به بهینه‌ترین انتخاب تبدیل می‌شود.

اگرچه بسیار مهم است که از کسی سؤال کنید که پیش از این به هدف مدنظر شما رسیده است (در مقالات آینده درباره این موضوع صحبت خواهیم کرد)، یک اشتباه کلاسیک وجود دارد که افراد اغلب مرتکب می‌شوند...

اشتباه کلاسیک

در انجمن‌های شطرنج یا در گروه‌های شطرنجی در شبکه‌های اجتماعی، اغلب شاهد پرسش‌های باز و بسیار مبهمی هستیم؛ مانند:

«بهترین کتاب‌های شطرنج کدام‌اند؟» یا...

«چه شروع بازی‌ای را باید یاد بگیرم؟»

که در پی آن ۵۰ تا ۱۰۰ پاسخ در بخش نظرات ثبت می‌شود و هر کس چیز متفاوتی را پیشنهاد می‌دهد.

شخصی که سؤال را پرسیده است، در نهایت یا کاملاً گیج می‌شود یا بدتر از آن، خود را در مسیر اشتباهی می‌یابد.
 

همان‌طور که به‌زودی خواهید دید، به همین دلیل است که اگر می‌خواهید پیشنهادی مفید دریافت کنید، باید بسیار دقیق‌تر و مشخص‌تر عمل کنید.

آیا این منطقی است؟

تصور کنید شخصی به یک پزشک مراجعه می‌کند (بدون اینکه بداند تخصص او چیست) و می‌گوید: «آقای دکتر، بهترین قرص دنیا را به من بده». 

یا شخصی به باشگاه می‌رود و می‌پرسد: «مربی، چه تمرینی باید انجام دهم؟»
 

منطقی نیست، درست است؟

پزشک برای درک مشکل، سؤالات بی‌شماری می‌پرسد.
و مربی می‌پرسد که آیا می‌خواهید عضله‌سازی کنید، تناسب اندام بهتری داشته باشید یا وزن کم کنید.

مضحک خواهد بود اگر آن‌ها بدون پرسیدن هیچ سؤالی، به شما دارو یا برنامه تمرینی بدهند.

به همین ترتیب، پرسیدن سؤالی مانند «چه کتاب شطرنجی را باید بخوانم؟» یا «چه شروع بازی‌ای را باید یاد بگیرم؟» هیچ پاسخ مفیدی در پی نخواهد داشت.

پیش از درخواست پیشنهاد، ابتدا باید این ۳ عامل مهم را در نظر بگیرید:

۱. سطح شما

یکی از عوامل کلیدی در تعیین پیشنهاد مناسب، سطح (یا توانایی) شماست.
 

در شطرنج شروع بازی‌های متعددی وجود دارند که یادگیری‌شان برای هر بازیکنی با هر سطحی بلامانع است؛ اما این موضوع در مورد همه شروع بازی‌ها صدق نمی‌کند.

اگر مبتدی هستید و کسی پیشنهاد می‌دهد که گامبی لیتوانی را امتحان کنید، شاید مشکلی نباشد، حتی اگر احتمالاً بهترین پیشنهاد نباشد. از طرف دیگر، پیشنهاد دادن آن به بازیکنی با ریتینگ ۲۲۰۰ یا بالاتر، یک فاجعه خواهد بود.

به همین نحو، با وجود اینکه بنونی مدرن یکی از شروع بازی‌های موردعلاقه من است، آن را به بازیکنان زیر سطح ۲۳۰۰ پیشنهاد نمی‌کنم، زیرا مفاهیم و استراتژی‌های پیشرفته زیادی برای یادگیری در آن وجود دارد.

همین موضوع در مورد کتاب‌ها نیز صدق می‌کند. فهرست کتاب‌های عالی برای بازیکنان مبتدی، متوسط و پیشرفته بسیار متفاوت خواهد بود.

۲. هدف شما

هدف شما چیست؟
آیا هدفتان این است که شطرنج را در حدی یاد بگیرید که در بازی با خانواده و دوستان رقابتی ظاهر شوید؟

آیا می‌خواهید به یک استاد یا استادبزرگ تبدیل شوید؟

آیا می‌خواهید شروع بازی‌های بنیادین را یاد بگیرید، یا فقط می‌خواهید در حدی بدانید که بازی را همان ابتدا واگذار نکنید؟
 

برای اینکه فقط بازیکنی رقابتی باشید و برای سرگرمی بازی کنید، خواندن ۱ تا ۲ کتاب، شناخت اصول اولیه و لذت‌بردن از این بازی زیبا کافی است. اما اگر خواهان پیشرفت بیشتری هستید، به‌شدت توصیه می‌کنم از برخی آثار کلاسیک یاد بگیرید.

۳. میزان زمانی که می‌توانید صرف شطرنج کنید
 

اغلب افرادی را می‌بینم که در هفته تنها چند ساعت برای شطرنج وقت دارند، اما به یادگیری سیسیلی نایدورف می‌پردازند...

بدون شک، این یکی از بنیادین‌ترین، مستحکم‌ترین و در عین حال پیچیده‌ترین شروع بازی‌هایی است که می‌توانید یاد بگیرید. با این حال، زمان زیادی طول می‌کشد تا آن را یاد بگیرید و پیش از آنکه بتوانید با موفقیت آن را بازی کنید، به زمان زیادی برای درک آن نیاز دارید. اما اگر ریتینگ شما بالای ۲۳۰۰ است و روزی ۸ ساعت برای شطرنج وقت دارید، می‌گویم با خیال راحت به سراغ آن بروید!

و اگر در هفته فقط چند ساعت وقت دارید و تمام آن زمان را روی نایدورف صرف می‌کنید، اولاً این مقدار زمان کافی نخواهد بود، و ثانیاً دیگر زمانی برای پرداختن به وسط بازی‌ها و آخر بازی‌ها نخواهید داشت.

سبک شما

«سبک» را به‌عنوان یک اطلاعات تکمیلی در نظر بگیرید که شاید بخواهید به آن توجه کنید.

اغلب اوقات، بازیکنان مبتدی ادعاهایی درباره سبک خود مطرح می‌کنند.
آن‌ها می‌گویند: «من یک بازیکن پوزیسیونی هستم» یا «من یک بازیکن تهاجمی هستم». اما وقتی مبتدی هستید، سبک شما می‌تواند بسیار بسیار سریع تغییر کند؛ حتی پس از خواندن فقط یک کتاب.

اگر از بیشتر بازیکنان تهاجمی بپرسید که اولین کتابشان چه بوده است، پاسخ‌هایی شبیه به این خواهید شنید: «بهترین بازی‌های مورفی، آلخین یا تال». و پاسخ بازیکنان پوزیسیونی چیست؟ «بهترین بازی‌های کاپابلانکا، پتروسیان یا کارپف».

در ضمن، برای پیشرفت در شطرنج، باید یاد بگیرید که بازیکنی با سبک‌های متنوع باشید. ترجیح‌دادن یک سبک بازی به سبکی دیگر اشکالی ندارد، اما نمی‌توانید در شطرنج پوزیسیونی بسیار ضعیف باشید یا در وضعیت‌های حاد بسیار ضعیف عمل کنید. در غیر این صورت، حریفان به‌راحتی از نقاط ضعف شما بهره‌برداری خواهند کرد.

بنابراین، سبک صرفاً بخشی از اطلاعات تکمیلیِ مفید است، اما زمانی کاربرد بیشتری دارد که بازیکنی پیشرفته باشید.

برنامه شخصی‌سازی‌شده

وقتی با اعضای ویژه (PRO) خود تماس‌های خوشامدگویی یک‌به‌یک برقرار می‌کنیم، اولین سؤالی که می‌پرسیم این است: «حالتان چطور است؟»

اما احتمالاً می‌توانید سه سؤال بعدی را حدس بزنید:

   1. سطح شما چیست؟

   2. هدف شما چیست؟

   3. میزان زمانی که می‌توانید صرف شطرنج کنید

البته که ما در چس‌مود یک برنامه گام‌به‌گام داریم. اما دانستن پاسخ این ۳ سؤال به ما کمک می‌کند تا اصلاحات درستی را برای تسریع پیشرفت شاگردانمان اعمال کنیم.

این سؤالات ضروری هستند!

مثال‌ها

در اینجا چند مثال از شیوه درست درخواست پیشنهاد آورده شده است:

۱. «سلام به همگی! من چند ماهی است که شطرنج بازی می‌کنم و ریتینگ بلیتس آنلاین من حدود ۱۰۰۰ است. در هفته حدود ۵ ساعت وقت برای شطرنج دارم و هدفم این است که برخی شروع بازی‌ها و طرح‌های اصلی در شروع بازی را یاد بگیرم. نمی‌خواهم استاد شطرنج شوم، اما از اینکه بازی را در مرحله شروع بازی واگذار کنم متنفرم. بهترین منابع/کتاب‌ها/دوره‌هایی که پیشنهاد می‌کنید کدام‌اند؟»

۲. «سلام! ریتینگ بلیتس من حدود ۲۰۰۰ است و پس از حدود ۲ سال به مرحله توقف پیشرفت رسیده‌ام. می‌خواهم به ۲۲۰۰ برسم و روزانه ۲ تا ۳ ساعت وقت برای شطرنج دارم. ضعیف‌ترین بخش بازی من، شطرنج پوزیسیونی است. چه کتاب‌ها/دوره‌هایی را پیشنهاد می‌کنید؟»

همان‌طور که می‌بینید، در این پرسش‌ها به سطح، هدف و زمان در دسترس اشاره شده است.

سخن پایانی

برای پیشرفت سریع، باید از بهترین منابع یاد بگیریم.
ارزشش را دارد که کمی برای تحقیق و درخواست پیشنهاد وقت صرف کنیم.

آیا قاعده 6 P از مقاله مربوط به سازمان‌دهی مسیر شطرنجی خود را به یاد دارید؟ {این مقاله بعدا ترجمه خواهد شد}
 

خواسته‌هایتان را شفاف بیان کنید و از کسی راهنمایی بخواهید که قبلاً همان مسیر شما را با موفقیت طی کرده است، نه از هر کسی.
در غیر این صورت، ممکن است در مسیر اشتباهی قدم بردارید.

در برخی از مقالات آینده، بیشتر درباره این موضوع مهم صحبت خواهیم کرد.

پی‌نوشت: می‌توانید نظرات خود را به اشتراک بگذارید یا پیشنهادهای اختصاصی خود را در ادامه این پست یا در کامنت ها در کانال و گروه انجمن شطرنج ایران بفرستید.


تاریخ انتشار مقاله ۹ مارس ۲۰۲۱

✍️ مترجم : محمد فتاحی

منبع: دیدن لینک ها برای شما امکان پذیر نیست. لطفا ثبت نام کنید یا وارد حساب خود شوید تا بتوانید لینک ها را ببینید.